goji
Goji bessen - het wonderfruit van de Himalaya
Lycium barbarum chinense – Chinese boksdoorn – Chinese wolfsbes
Naambetekenis :
Lycium: van Lukion, een Griekse naam voor een geneeskrachtige bladverliezende boom/struik uit Lycia in Klein Azië, Turkije. barbarum: is afgeleid van barbarismus (Latijn voor ongewoon, buitenlands of vreemd). Chinense: afkomstig van China

In amper vijf jaar tijd heeft de Goji-bes zich een bijzondere plaats weten te verwerven in de wereld van de gedroogde vruchten. Van zo goed als onbekend, tot een groeiende populariteit en waardering, en terecht. Die waardering dankt deze bes voornamelijk aan haar unieke samenstelling en gezondheidsvoordelen.
We weten uiteraard dat alle fruitsoorten een plaats verdienen in een gezonde voeding, als leverancier van natuurlijke suikers, enzymen en sporenelementen. Maar het ziet er naar uit dat de samenstelling van de gojibes al onze andere vruchten overtreft.
Goji is een Aziatische bes die van oorsprong diep in de Himalaya groeit. De bes is al ruim 2500 jaar daar gekend en gebruikt. Het maakte deel uit van de lokale voeding en werd zowel vers als gedroogd gebruikt gedurende vele eeuwen. Sinds 1990 komt het bij mondjesmaat op de westerse markt, en is zeker de voorbije vijf jaar op grote schaal aan het populariseren. De verwachting is dat over tien jaar goji-plantages in alle westerse landen zullen groeien en dat het zich een plaats zal verwervan naast andere groten uit de fruitsoorten, zoals bosbessen, zwarte bessen, aardbeien en andere.
Op welke manier kan het eten van goji bessen, zich onderscheiden van het eten van andere soorten fruit De reden moeten we zoeken in een beduidend hogere concentratie aan voedingsstoffen. In verhouding tot het suikergehalte, zien we een hoge aanwezigheid van substanties, waaronder negentien aminozuren, vitamine C en E, essentiële vetzuren, sporenelementen, enzymen, activatoren. De belangrijkste stoffen zijn de unieke polysachariden in de bes, een stof die helpt tegen kanker, diabetes, seksuele stoornissen, cholesterol en andere kwalen. Hierdoor wordt de goji bes door velen gezien als wonderfruit met genezende eigenschappen.
Uiteraard zou ons hele voedingspakket genezend moeten zijn, cfr. “je voeding als medicijn – je medicijn, je voeding…” Voeding heeft maar die twee keuzes. Ofwel maakt ze ons, soms ongezien, traag en daarom over het hoofd gezien – beter of slechter.
Je hebt waarschijnlijk al gehoord over anti-oxidanten in de voeding? Ja, het is waar. Er wordt heel wat over geschreven en er wordt heel wat mee gegoocheld in de voedingswereld. Bovendien heb je gelijk als je zegt, dat je eigenlijk zo weinig mogelijk behoefte creëert aan anti-oxidanten, door zorg te dragen over je voedselkeuze en zo weinig mogelijk industrievoedingsmiddelen te eten. Schade die je vermijdt, moet je ook niet herstellen !
Toch is in onze moderne wereld niet uit te sluiten dat we geoxideerde en gemuteerde cellen opstapelen en dat zich zo vrije radikalen vormen. Deze vrije radikalen worden soms spontaan opgewekt, of kunnen voortkomen als gevolg van stress of door het contact met rook, toxische belasting, verwerkte vetten en stofwisselingsafval.
Je lichaam gebruikt van nature anti-oxidanten in de strijd tegen schadelijke afvalstoffen waaronder deze vrije radikalen. Sommige anti-oxidanten worden door het lichaam aangemaakt, maar je lichaam bestaat grotendeels van al deze substanties die door de voeding worden aangebracht. In je voeding ruimte maken voor het toevoegen van extra anti-oxidanten is zeker veilig.
Van alle natuurlijke bronnen van anti-oxidanten, steken goji-bessen met kop en schouder uit boven alle gekende voedingsbronnen. Om die reden kan je dagelijks minstens een handvol toevoegen aan je dagelijkse voeding.
Daarnaast zou je zeker moeten overwegen : blauwe bosbes (vers en gedroogd), zwarte bes, broccoli, spinazie, en andere groene voeding.
Gezondheidswerkers over de hele wereld hebben het belang van anti-oxidanten onderkend. Dit wordt vandaag gerelateerd aan het voorkomen van het risico op kanker, hartziekten, maar deze gezondheidsbeschermers kunnen ook helpen om de cellen jong(er) te houden. Je bent zo oud als de veerkracht van je cellen.
Omdat ik zelf zoek op welke manier je het best gezond blijft en rekening houd met natuurwetten en geleerd heb dat het verstandig is om “het natuurlijke zo natuurlijk mogelijk te laten” – ook op het vlak van voeding, weet ik zeker dat het verhogen van aandeel van goed natuurlijk voedsel, in een dagelijks eetpatroon je pluspunten bezorgt. In dit artikel over de goji-bes, praat ik niet over geïsoleerde stoffen, over gesynthetiseerde producten, maar over voeding. Voeding kan je niet zien als de som van een aantal losse substanties, maar is een synergie van uitgebalanceerde en natuurlijk gedoseerde stoffen, die samen een voedingsmiddel vormen. Met die kennis in het achterhoofd, zijn er vandaag miljoenen mensen die hun voeding grondig herzien, en in hun dagelijke innames, ook gebruik maken van anti-oxidantenrijke voedingsmiddelen als goji-bessen.
Er is een Chinese klinische studie die stelt dat het gebruik van goji bessen de testpatiënten hielp herstellen van kanker. Op de resultaten in de VS en Europa zullen we moeten wachten, tot deze bes beter bekend en bestudeerd zal zijn. Maar we moeten niet werkeloos blijven wachten op de dag waarop deze ziekten zich manifesteren. Het verbeteren van de dagelijkse voeding help in ieder geval al veel kwaad voorkomen. En dat is altijd het beste.

Goji kan op verschillende manieren worden geconsumeerd. De beste manier is door zoveel mogelijk verse vruchten te eten, liefst rijp en recht van de struiken, of door er sap van te bereiden. Dat is echter nog niet voor morgen weggelegd, maar ondertussen kan je gebruik maken van gedroogde vruchten, die je droog eet uit de hand, al of niet verwerkt in een fruitmaaltijd, al of niet op voorhand geweekt.
Weken van gedroogde vruchten : meestal volstaat één uur weken vooraf om er een zachte en sappige vrucht van te maken.
Gedroogde vruchten kan je ook malen, al of niet samen met noten en pitten. Dat geeft dan een unieke blend om te eten met ander fruit.

Ook populair is goji poeder, gemaakt van gedroogde, fijngemalen goji bessen. Hiermee kan je thee maken, maar ook verwerken in heel veel verschillende gerechten.

GOJI Plant-info
De stekelige gojibes-struiken kunnen – al naargelang de soort, 1,5 - 3 tot 6 meter hoog en 1,5 - 2,5 m breed worden. De violette, paarse en soms witte trompetvormige bloemen zijn vijftallig en verschijnen van mei tot oktober (vorst). Er zijn smalbladige en breedbladige typen. De breedbladige typen zouden het snelste bloemen en bessen geven.
De sappige vitaminerijke bessen zijn bij het rijpen in de herfst oranjerood of rood van kleur en hebben een grootte van 1 tot 2 cm.

Het sap van de gojibessen werkt krachtgevend en is versterkend voor de gezondheid. De gojibessen kunnen helpen bij een gebrek aan vitaliteit. De doorns kunnen de oogst bemoeilijken. Voorlopig is er nog geen probleem met vogelvraat.
Oogsten of plukken van gojibessen:
Het gemakkelijkste kan je eerst de takjes met gojibessen afknippen. Daarna knip jemet een kleine (snoei)schaar de bessen af en laat ze in een emmer vallen. Rijpe bessen worden best niet met blote handen geplukt, want dan worden ze snel bruin (oxideren). De rijpe bessen zijn vers te eten of te gebruiken om een vruchtenthee van te maken. Je kunt ze zelf drogen of invriezen voor later gebruik.
Vermeerderen van gojibessen
Bij voorkeur als kruidachtige zomerstek in augustus-september. Goji bessen zaaien is ook mogelijk. Zaai begin maart zaden uit rijpe of gedroogde bessen in een warme omgeving (20-22°C.) uit. Elke bes bevat tientallen kiemkrachtige zaadjes. Na de opkomst zoveel mogelijk licht geven. (Het zaaien vertoont gelijkenis met het zaaien van tomaten en paprika's). Goji-zaailingen geven na 2-3 jaar bessen, terwijl gestekte planten na 2 jaar al wat bessen geven. Het eerste jaar de jonge gojiplanten vorstvrij overwinteren.
Bodemvereisten : Neutrale humusrijke gronden (pH 6,6 tot 7,5) die
goed doorlatend zijn. Ook voedselarme, droge, luchtige gronden zijn geschikt en de planten zouden hier sneller bessen produceren. Voorkeur voor een zonnige, matige vochtige (droge) en voedselarme standplaats (Weinig stikstof en voldoende fosfor en kalium). Winterhard tot -12,2 °C. , mits afgehard en volgroeid. Jonge planten zijn vorstgevoeliger! Ideaal als hoog opgroeiende ondoordringbare, bloeiende haag. (Tot 3 meter lange takken die voorzien zijn van 3 cm lange doorns)
Plantafstand: 1 meter in de lijn. Bedek na het planten de grondoppervlakte met bladeren en compost.
Boksdoorntwijgen kunnen ook goed geleid worden langs horizontaal gespannen draden, zoals braambessen of druiven. Of men kan ze op stam kweken.
Boksdoorn of gojibes is een hoge gedoornde struik. Gebruik stevige handschoenen bij de snoei! Regelmatige snoei is nuttig om grotere bessen te bekomen en de planten compact te houden. Te groot geworden struiken kan u best regelmatig verjongen. Snoei in het voorjaar 1/3 deel van de oudste takken terug. Door jonge planten in het voorjaar terug te snoeien zou de bloei bevorderd worden. Oude struiken: verwaarloosde struiken laten zich goed snoeien in de vroege lente (zeker voor de bloei).

page98_2