Welke bijbelvertaling is de beste

Dit is de moeilijkste vraag, net als het kiezen van de winnaar van een schoonheidswedstrijd of de beste deelnemer aan een talentenjacht. Er zullen altijd mensen zijn met uiteenlopende meningen.

Het probleem van de verschillende versies gaat ver terug in een verre en turbulente periode in de geschiedenis. Naarmate het christendom zich verspreidde, ontstond de behoefte aan vertalingen van de Heilige Schrift in verschillende talen, naast het Koine, de gangbare taal van die tijd. Een van de eerste vertalingen was in het Syrisch, rond 200 na Christus. Later, in de vijfde eeuw, werd dit de Peshitta, ofwel de ‘eenvoudige’ versie.

Vervolgens ontstond de behoefte aan een Latijnse Bijbel om het Woord van God te brengen naar de grote aantallen mensen in het Romeinse Rijk die deze taal spraken. Rond het midden van de tweede eeuw na Christus verscheen de eerste Latijnse versie, gevolgd door vele andere. Daarna kwam Hiëronymus, die deze Latijnse versies van het Nieuwe Testament herzag (382-405 na Christus) en het Oude Testament van het Hebreeuws naar het Latijn vertaalde. Zijn versie werd bekend als de Vulgaat, die gedurende de hele middeleeuwen de standaardbijbel van de kerk was. Het werd keer op keer gekopieerd en er zouden vandaag de dag meer dan 8000 exemplaren van in Europa bestaan. Sinds het Concilie van Trente (1545-1563) is de Vulgaat de officiële Bijbel van de Katholieke Kerk. Er werden ook vertalingen gemaakt in het Armeens en Gotisch (in de vierde eeuw) en nog een in het Ethiopisch rond 600 na Christus. Er was echter geen volledige vertaling in het Engels tot 1382, toen John Wycliffe de Engelsen de eerste Bijbel in hun eigen taal gaf. Zijn vertaling was handgeschreven en werd gekopieerd en verspreid door zijn volgelingen, de Lollarden.

In 1525 publiceerde William Tyndale het eerste gedrukte Engelse Nieuwe Testament, wat leidde tot felle tegenstand en uiteindelijk de marteldood. Hij werkte met de Griekse tekst van Erasmus en zijn taal was zo mooi dat deze een grote invloed had op latere vertalingen. Men gelooft dat bijna 90 procent van de King James Version van Tyndales hand is.

Er verschenen nu in snel tempo nieuwe Engelse versies. In 1535 verscheen de Coverdale-bijbel, gevolgd door de Mattheüs-bijbel in 1537 en de Tavemer-bijbel in 1539. In datzelfde jaar herzag Coverdale zijn vertaling, die vervolgens onder licentie van koning Hendrik VIII als de Grote Bijbel werd gepubliceerd. Dit was de eerste geautoriseerde versie.

In 1560 werd de Geneefse Bijbel in Zwitserland gedrukt – de eerste die in verzen was verdeeld. Acht jaar later werd de Grote Bijbel herzien en opnieuw uitgegeven als de Bisschoppenbijbel, de tweede geautoriseerde versie.

De katholieke Douay-Reims-versie werd in de loop der jaren, van 1582 tot 1610, uitgebracht en was een vertaling van de Latijnse Vulgaat. Vervolgens werd in 1611 de King James Version gepubliceerd. Deze werd bekend als de Authorized Version omdat het vertaalwerk werd aangemoedigd en gesponsord door koning James I van Engeland. In werkelijkheid was deze versie echter nooit officieel “geautoriseerd” door de staat of de kerk, maar werd slechts aangewezen om in kerken te worden voorgelezen in plaats van de Bisschoppenbijbel.

Gedurende deze periode van intense belangstelling voor Bijbelvertaling, die voorafging aan en samenviel met de Grote Reformatie, verschenen er versies in vele andere talen naast het Engels. De meest opmerkelijke hiervan was de Duitse vertaling van Maarten Luther uit 1522. In geen enkele andere taal zijn er echter zoveel verschillende vertalingen en herzieningen van de Bijbel geweest als in het Engels. Naarmate archeologisch onderzoek steeds meer oude manuscripten aan het licht heeft gebracht, zowel van bijbelse boeken als van seculiere werken die licht werpen op het leven en de gewoonten van de mensen in bijbelse tijden, hebben geleerden zich voortdurend ingespannen om vertalingen te maken die zo goed mogelijk aansluiten bij de oorspronkelijke tekst.

Lees hier de flyer waar u het hele verhaal kunt lezen. 3B – Wat is de Bijbel

PS In de flyerserie “De Bijbel” vind je ook verschillende flyers over de geschiedenis van de Nederlandse Bijbel.