Categorie: Natuurlijke Gezondheid

Wie is verantwoordelijk voor de gezondheidsrisico’s van straatvoeding?

Sommige voedingsmiddelen- en drankenbedrijven geloven dat de consument verantwoordelijk is voor wat hij eet of niet eet, terwijl sommige bedrijven of producenten een deel van de schuld op zich nemen, of het toeschrijven aan de tijd, trends, of de maatschappij. Over het algemeen passen voedingsbedrijven verschillende tactieken toe om hun huidige bedrijfsmodel te beschermen. Het regelmatig eten van sterk bewerkte voedingsmiddelen, verzadigde vetten en toegevoegde suikers houdt verband met veel negatieve gezondheidseffecten. Fastfood is een van de grootste boosdoeners van de wereldwijde obesitas-epidemie, met daaraan verbonden veel andere risico’s als kanker, hart- en vaatziekten, diabetes, reumatische ziekten… Onderzoek toont aan dat een slechte voeding met veel junkfood op lange termijn kan leiden tot hart- en vaatziekten, diabetes type 2, sommige soorten kanker en zelfs tot een vervroegde dood.

In hun studie aan de Academy of Management Discoveries onderzoeken Professor Tobias Hahn en zijn co-auteurs aan de Universiteit van Manchester hoe voedings- en drankenbedrijven reageren op het publieke debat over obesitas. “Het is waarschijnlijk waar dat voedselbedrijven niet alleen de schuld hebben, maar ze spelen een grote rol. Een overweldigende meerderheid van gezondheidsstudies vertelt ons dat de voedingsindustrie een belangrijke rol speelt in de obesitas-epidemie.”

Maar er is een bijkomend probleem voor bedrijven die vetrijke, suikerrijke, bewerkte voedingsmiddelen en dranken produceren: ze worden geconfronteerd met een strategische spanning tussen hun kernactiviteiten en de sociale kwestie van obesitas. Voor velen van hen hangt de winstgevendheid grotendeels af van de verkoop van vetrijke, suikerrijke, bewerkte voedingsmiddelen en dranken. Het aanpakken van obesitas vereist echter een fundamentele verschuiving van deze producten. Dus als voedingsbedrijven obesitas willen aanpakken, moeten ze fundamenteel veranderen, maar dat vormt een bedreiging voor de kern van hun bedrijfsmodel. Geeft de voedingsindustrie dit deel van de schuld toe?

Een onderzoek naar de berichtgeving in de gedrukte media om te analyseren hoe bedrijven publiekelijk hun bedrijfsmodel rond obesitas verdedigden, laat zien dat sommige bedrijven proberen hun betrokkenheid bij gezondheidsrisico’s te minimaliseren door de verantwoordelijkheid te verleggen naar de consument. Ze beweren dat ze alleen maar aanbieden en dat het de consument is die de beslissing neemt. Het probleem is dat de consumenten geen controle hebben over de ingrediënten van sterk bewerkt, voorgekookt voedsel. Je verwarmt het in de magnetron en eet het op zonder echt te weten wat er in zit, noch je vragen daarover te stellen. Het is lekker, so what? …

We zouden de kleine lettertjes moeten lezen … Uit veel voedingsonderzoeken blijkt dat mensen gewend zijn geraakt aan een hoge suikerspiegel. Iets dat ogenschijnlijk gezond is, kan suikerniveaus tot wel 35% bevatten, terwijl voedingswetenschappers een limiet van 15 tot 20% aanbevelen. Er is een spanning tussen de bedrijfsmodellen van deze bedrijven – ze verdienen veel aan deze niet zo gezonde voedingsproducten – en gezondheidsproblemen zoals obesitas. Als de voedings- en drankenindustrie haar producten zou veranderen en gezonder zou maken, zou dat haar winstgevendheid in gevaar brengen. “Het herformuleren van de producten is eigenlijk niet zo eenvoudig omdat mensen gewend zijn aan hun smaak”…

Als voedingsbedrijven hun smaak snel aanpassen, blijkt uit onderzoeken dat veel mensen ze niet meer kopen. In het VK heeft de supermarktketen Tesco een populaire frisdrank niet meer verkocht vanwege de hoge suikergehalte en er was een enorme verontwaardiging op sociale media om dit terug te eisen en dat gebeurde ook… Is de consument dan de vragende partij? Het is een dubbel iets. Om te beginnen vergeten we dat de industrie eerst die smaak, die hunkering, die herkenning, die verslaving heeft gemaakt. De industrie houdt er een staf van rooddesigners op na, die voeding onweerstaanbaar kunnen maken, zodat je er niet omheen kunt. Enerzijds moet je eten, maar als je die behoefte zo kunt sturen dat mensen meer eten, en vooral meer van wat je te koop hebt, is het alle hens aan dek. In feite is het zelfs mogelijk om mensen zo’n voorkeur voor aardbeismaak te geven – terwijl ze een echte aardbei walgelijk gaan vinden…

Denk je dat bedrijven om onze gezondheid geven? Het interessante dat we ontdekten, is dat een aantal bedrijven het probleem niet ontkennen. Natuurlijk geven ze ook andere redenen voor obesitas, maar ze geven toe dat ze misschien een deel van het probleem zijn.

We identificeerden verschillende tactieken die bedrijven gebruiken om zichzelf publiekelijk te positioneren rond obesitas en om met die spanning om te gaan. De eerste tactiek is wat we deactiveren noemen. Net als in de begintijd van tabak, leveren deze bedrijven bewijs dat er geen verband bestaat tussen hun voedselproducten en obesitas. Maar ze liegen … Ze proberen de spanning weg te nemen door het in twijfel te trekken met uitspraken als “Het is niet waar dat onze producten je zwaarlijvig maken”. De andere manier om hun betrokkenheid in twijfel te trekken, is door het probleem te verwateren. In plaats van hun betrokkenheid te ontkennen, geven ze toe dat ze bijdragen aan het probleem, maar zeggen dat ook andere oorzaken bijdragen, zoals het gebrek aan lichaamsbeweging van mensen of het gebrek aan thuis koken bij mensen. of culturele gewoonten. Ze proberen hun rol in het probleem te minimaliseren om kritiek te verzachten.

Sommige voedingsbedrijven proberen hun verantwoordelijkheden naar de consument te verschuiven. Coca Cola zegt bijvoorbeeld dat ze een dieet hebben en geen opties, en dat de consument kan kiezen. McDonalds zegt dat je in al hun restaurants salades kunt eten en dat het niet hun schuld is dat mensen hamburgers en friet eten. Ze verleggen de spanning naar andere partijen en vooral naar consumenten. Het is waar dat niemand consumenten dwingt, maar sommigen zijn misschien niet goed geïnformeerd over de risico’s – alhoewel alleen maar betere informatie het ook niet zal rechttrekken. (In een publieke rondvraag stelden we aan 100 mensen de vraag wat gezonde voeding was, gevolgd door wat ze dachten dat ongezonde voeding was… en dat gaf wel degelijk een indicatie van de kennis van de consument over de risico’s van industrievoeding). Deze bedrijven beweren dat het niet hun verantwoordelijkheid is om hun consumenten op te voeden. “Het is een vrije wereld met vrije consumentenkeuzes, we doen alleen aanbiedingen, en verplichten niemand, dus het is niet onze schuld.”

De strategie van bedrijven als Coca Cola is bijvoorbeeld om mensen te vertellen dat als ze voldoende bewegen en bewegen, ze zoveel cola kunnen drinken als ze willen. Dit legt echt de schuld bij de consument.

De waarheid is dat de hele sector van bereide voeding (de hele sector van bewerkte verpakte voedingsproducten) problematisch is, en dat – hoe goed bedoeld en hoe veel betere ingrediënten er worden gebruikt, bv in bio-varianten van datzelfde product, want de consument wil een pesticidevrij alternatief – ongeveer alles wat verwerkt en verpakt is, nooit vergelijkbaar is met voeding waar je zelf de ingrediënten voor kiest. Wil je weten wat je eet? Bereid het zelf. En ook in je eigen keuken is het opletten geblazen. Als het erop aan komt, zal alleen meer vers, meer rauw, meer echt voedsel… helpen tegen obesitas en alle gezondheidsproblemen die ermee te maken hebben.

Kan chirurgie worden vermeden?

Chirurgie omzeilen: kunnen bladgroenten de slagaders herstellen?

We weten allemaal dat groene bladgroenten gezond zijn, maar weet je waarom ze zo interessant zijn? Er zijn tal van redenen, maar als het om de gezondheid van het hart gaat, kan het geheim nitraten en chlorofyl zijn. Al vijfendertig jaar promoot ik meer groen in de voeding. Gaande van Dr.Jenssens’ “when you are green inside – you are clean inside”-actie die de darmgezondheid beoogde, tot nu deze bevestiging van bladgroen voor het gezond hart, vormen een verzameling van redenen om meer groen te eten – elke dag.

In een verslag, gepubliceerd in de Journal of Clinical Investigation, stellen onderzoekers van de Universiteit van Pittsburgh, dat hoge niveaus van nitraat in de voeding gedeeltelijk de vasculaire voordelen kunnen verklaren van een voedingswijze die rijk is aan bladgroenten. Dat kan vreemd klinken, want veel mensen hebben nitraten meestal vermeden. Ik ken zelfs mensen die in de winterperiode nooit spinazie of salade of andere groene groenten eten – wegens “teveel nitraten”.

Nochtans – Sinds de 19e eeuw worden nitraten toegediend aan patiënten met angina pectoris om hun slagaders te verwijden en de bloedstroom te verhogen.

Bloedvataandoeningen (aandoeningen van de bloedsomloop) kunnen leiden tot hartaanval, beroerte en zelfs de dood. De Pittsburgh-onderzoekers wezen erop dat typische behandelingen voor deze aandoeningen, zoals bypass-chirurgie en angioplastiek, daadwerkelijk vaatletsel veroorzaken en kunnen leiden tot een overmatige proliferatie van de cellen van de bloedvaten op een manier die de bloedstroom beperkt.

Volgens de onderzoekers is stikstofmonoxide een belangrijk molecuul dat helpt de contractiliteit en gezondheid van vasculaire gladde spiercellen te behouden. Meerdere onderzoeken hebben vaatziekten in verband gebracht met een verlaagd stikstofmonoxidegehalte en men gelooft dat therapieën die de beschikbaarheid van stikstofmonoxide verhogen, de gezondheid van bloedvaten kunnen beschermen. Gewoonlijk wordt stikstofmonoxide in ons lichaam gesynthetiseerd uit het aminozuur L-arginine, door een enzym dat stikstofoxidesynthase wordt genoemd. In het onderzoek van de Universiteit van Pittsburgh werd ontdekt dat wanneer ratten bloedvatletsel opliepen, de synthese werd verstoord. Er werd echter een secundair proces geactiveerd dat salpeterzuur uit nitraat genereert.

De onderzoekers ontdekten dat het aanvullen van ratten met nitraat voordat ze vaatletsel veroorzaakten, de omvang van de schade aanzienlijk beperkte, terwijl een dieet met weinig nitraat het verergerde.

De gezondheidsbevorderende eigenschappen van bladgroen

Chlorofyll is om twee redenen een essentiële voedingsstof voor de gezondheid van het hart:

1) het bevat magnesium, dat wordt gebruikt om energie te produceren in elke cel van het lichaam door deel uit te maken van alle enzymen die ATP gebruiken of synthetiseren, en het is een essentieel onderdeel van meer dan 300 enzymreacties in het menselijk lichaam. Aangezien de hartspier een van de organen van ons lichaam is die constant energie nodig hebben, kan de bijdrage van chlorofyl aan de magnesiumvoorraden van het lichaam de cardiovasculaire gezondheid enorm ondersteunen.

2) het wordt door vertering omgezet in metabolieten in de voeding die onze mitochondriën binnendringen en een verhoogde productie van ATP en vermindering van reactieve zuurstofsoorten mogelijk maken. Dit proces kan de beschikbare energie voor onze hartspier versterken.

Veel mensen ontdekken gezonde voeding en dat begint meestal met liefde voor fruit. Dat is een bijzondere ervaring. Maar in de euforie van het genieten van fruit, zou nooit het gebruik van bladgroen mogen worden vergeten.
Sommigen zullen zich één van mijn geliefde uitspraken herinneren : “aan het einde van de dag, stel je de vraag: heb ik vandaag mijn 200 gram diepgroene groenten gegeten?” Indien niet, doe het morgen beter ! Ook groene voedingsaanvulling zou nooit mogen ontbreken.

Werken is gezond

Gezondheid is… je iedere dag in het zweet werken.

Er zijn veel toegangswegen tot gezondheid, en zij vullen elkaar aan. Beweging is één aspect en een niet onbelangrijk. Daarnaast staan voeding, rust, mentale gezondheid e.v.a. Wij kijken naar een interessant deeltje van gezondheid… om er samen iets aan te doen.

Men kan iedere dag bijna niets beters doen, dan zich iedere dag flink in het zweet werken. Als men de weg naar een betere voeding heeft gevonden, gefeliciteerd ! Maar zonder regelmatige lichaamsoefening – wat daaraan als een soort van prijskaartje hangt – kan dit op zichzelf alleen geen gezondheid creëren.  Ironisch genoeg is het zo, dat 1 of 2 uur krachtige lichaamsoefening per dag een in het geheel niet op zijn voeding lettende atleet – indien deze  genoeg rust en slaap neemt – behoorlijk gezond houden.

Eén aspect van het reinigingsproces tijdens lichaamsoefeningen is vermeldingswaardig : “Zonder ondersteunend zweten,  is de reiniging van het lichaam vrijwel nihil.”

Alleen aërobisch bewegen zal het bloedvolume genoeg doen toenemen om de cellen vrij van toxisch ophopende stoffen te houden. Dit gebeurt bij de ongezonde aanzetting van cellulitis, of bij uiteenlopende huidsymptomen zoals acne en psoriasis.

Zie in plaats daarvan naar de  gezonde rode huid van een Gezondheidszoeker die zich in het zweet werkt. Dit als  gevolg van de toegenomen bloedstroom en daarmee de toegenomen zuurstofvoorziening en reiniging van iedere cel van het lichaam. Bewegen verhoogt het ademvolume en meer ademen betekent meer zuurstof, meer oxidatie van toxines, een hogere stofwisseling en zal gezien worden aan transpiratie en samenstelling van de urine.

Roken is zo tegengesteld aan de activiteiten van het menselijk lichaam. De inname van tabakslucht in plaats van zuurstofrijke lucht veroorzaakt stress en beschermende reactie, in plaats van “opluchting”.

Verkoudheid is een verzamelnaam voor diverse luchtwegeninfecties en –irritaties, die al of niet gepaard gaan met veel hoesten, het uitscheiden van (ontstekings)slijm, een gevoel van zwakte, ademhalingsproblemen, soms met koorts en infecties.

Veel van deze aandoeningen komen verhoogd voor tijdens de donkere dagen van het jaar. Guur weer, wind, plotse afkoeling, temperatuursschommelingen, te veel tijd doorbrengen in onvoldoende verluchte ruimten, te weinig zonlicht, en wellicht ook een voeding die verkoudheid in de hand werkt… een verzameling van oorzaken en risico’s die te maken hebben met het seizoen en met de levenswijze.

Op die momenten is het woord “immuniteit” of “een goede weerstand tegen ziekte” op ieders lippen. Maar wat is die zogezegde immuniteit, die we graag zouden aanschaffen?

Veel mensen stellen het voor als een conditie die je kunt bereiken, als je maar voldoende antistoffen aanmaakt. Dat is in ieder geval de achterliggende gedachte om over te gaan tot vaccinatie. Maar maakt dat de mens immuun, of juist extra kwetsbaar? Immuniteit is niet iets wat men kan verwerven, en dat, eenmaal op zak, in staat stelt om om het even wat te trotseren…  Natuurlijk zijn er verschillen tussen mensen, en dat kan iedereen bevestigen. Aan de ene kant staan mensen “met een hoge vatbaarheid”, kwetsbare mensen die bij het minste windje lopen te hoesten, en aan de andere kant mensen die blijkbaar elke speling van weer en wind aankunnen, zonder dat het hun velt.  Ik heb dat vaak geobserveerd, tot ik concludeerde dat een goede weerstand tegen ziekte, niets anders is, dan het hebben van een goede gezondheid.

Je zou kunnen zeggen dat een goede gezondheid ook impliceert, een zeker vermogen om aan ongunstige weers- en levensomstandigheden het hoofd te bieden, zowel emotioneel als fysiek.  En een goede gezondheid is de grootste schat die je op aarde kunt bezitten.

Hoe krijg je of hoe behoud je een goede gezondheid? Niet door magische pillen, niet door nieuwe voorschriften of voortbrengsels van recente ontdekkingen, maar zoals Dr.H.M. Shelton het zo vaak naar voor bracht: “Gezondheid door gezond te leven”.  Iedereen moet dat zelf beoordelen hoe “gezond” zijn leven is. Ralph Rasschig schreef dat gezondheid is als een diamant. Alle facetten ervan zijn belangrijk. En één facet dat verwaarloosd wordt, is een risico.

Niemand moet zichzelf op het vlak van gezondheid overschatten. Niemand moet denken dat het toegestaan is om roekeloos te handelen en alle energie op te gebruiken tot er niets meer over is… Te weinig slaap over een voldoende lange periode, kan zelfs de sterkste mens vellen, en kan maken dat de goede “immuniteit” als een kaartenhuisje in elkaar stort. Voor iedereen kan het moment komen, dat de rekening gepresenteerd wordt, als men de voorwaarden voor gezondheid genegeerd heeft, en de voorwaarden voor de ontwikkeling van ziekten heeft bevorderd.

Maar in die omstandigheden krijgt niet iedereen te maken met verkoudheid. Talrijke factoren kunnen meehelpen om de zwakke persoonlijkheid te omschrijven. Het constitutietype, bv. een lymfatisch type, kan een permanente moeilijkheid kennen – een leven lang – om slijmen af te voeren. Het lijkt wel of alles wat men eet slijm wordt. Voor niemand is het van groter belang, dan voor dit type, om de woorden van Professor A. Ehret te bestuderen. Voor elke mens is een extreme slijmproductie hinderlijk, maar andere lichaamstypes vinden betere wegen om het slijm af te voeren. Denk eraan dat de hoofdkanalen voor de eliminatie van afvalstoffen de darm en de nieren zijn. Wanneer deze kanalen onvoldoende hun werk doen, moet het lichaam noodgedwongen andere kanalen inschakelen, o.a. de huid, de longen, de mond- en keelholte, de neus, en andere.

De belangrijkste bron voor de productie van slijm, vinden we in de voeding. De best gekende slijmvormers zijn zuivelproducten en wit meel, maar ook zetmeel in het algemeen en andere geconcentreerde producten kunnen de vorming van ontstekingsslijm aanwakkeren. Alleen fruit en de meeste groenten zijn absoluut slijmvrij. Prof. Ehret legt in zijn legendarische werk “Mucusvrije Voeding” uit, wat aan de basis ligt van veel van onze moderne ziekten, inclusief luchtwegenaandoeningen. Hij ziet een onjuiste voedselkeuze als de oorsprong van quasi alle kleine en grote aandoeningen. Met een juiste voedselkeuze, en met een van slijmen gezuiverd lichaam, gekoppeld aan de andere gezondheidsfactoren, moet het mogelijk zijn om een leven te leiden zonder ziekte.

Een guur herfstweer of een koude winter kan ervoor zorgen dat een verborgen zwakheid (of intoxicatie) aan het licht gebracht wordt. Verkoudheden zijn dan schering en inslag. Dat je verkouden wordt door in de tocht te lopen of van een beetje kou, is slechts een deel van het verhaal.  Het is een bestaande / of een gecreëerde conditie, die nù, wanneer het lichaam meer energie moet besteden aan andere factoren, een goede voedingsbodem is voor bacteriële of virale besmetting. Het is niet het virus dat van mens op mens wordt overgedragen, via de lucht (niezen), via lichaamscontact (handen schudden) of via besmette voorwerpen, dat het probleem vormt, maar een verzwakte gezondheid, door factoren die te weinig mensen kennen.

Adviezen om “verkoudheid” te voorkomen

Als iemand verkouden is, kan men niets anders doen dan de symptomen verzachten. Schep gunstige condities zodat de ziekte zijn werk kan doen. Zie de ziekte (verkoudheid) niet als negatief. In feite is het een genezend proces. Veel mensen willen de verkoudheid bestrijden. Terwijl ze dat doen bestrijden ze de genezing, want de ziekte was daar met een doel, namelijk om de depots van opgehoopt slijm te verminderen.

Een dokter schreef ooit : “Je mag niet eerder genezen van een ziekte, dan voor ziekte je beter heeft gemaakt”. Het is maar al te waar, maar slecht begrepen. Tegelijk zou men studie moeten maken van waar die slijmen komen en aanpassingen doen om de productie ervan te voorkomen.  De symptomen verzachten, kan nodig zijn. Gebruik kruiden en zachte methoden die de symptomen niet onderdrukken, maar juist uitwegen bieden voor rust en reiniging van het lichaam. In dergelijke perioden zijn voldoende slaap, warmte (maar tegelijk ook frisse lucht), en voldoende vloeistof erg belangrijk. Een kruidenthee met slijmafvoer bevorderende kruiden (zoethout, heemst, kaasjeskruid…), zullen de reiniging van de luchtwegen bevorderen en deze periode comfortabeler maken.

Diverse vormen van zuurstoftherapie, massages, bekloppingen, gebruik van etherische olie die het ademen vergemakkelijkt… behoren tot de mogelijkheden. Ook darmspoelingen kunnen bij verkoudheid wonderen doen. In het boek “Verkoudheid en infectieziekten” van Erich Rauch, vind je voldoende informatie. Of zoals Dr Walker stelde, dat een klisteerapparaat van grotere waarde is dan een tandenborstel… Tenslotte kan je je lichaam helpen om zijn primaire uitscheidingswegen te gebruiken. Door de darm vrij te maken, help je daarbij, maar ook het afleidingsbad helpt om het vliezensysteem (facia) te doen samentrekken en hun afvalstoffen naar de darm te kanaliseren. Het afleidingsbad is een bijzondere methode om de lymfatische persoon te helpen zich van opgehoopte slijmen te zuiveren.

Eenmaal de verkoudheid onder controle, is het belangrijk om een actieplan op te stellen, wat je gaat doen met de rest van je leven. Is het de bedoeling dat met de regelmaat van de klok, deze klachten de kop opsteken? Hoe kan men het leven in harmonie brengen met de mogelijkheden en beperkingen van iemand? Is er meer rust nodig, kalmte, sereniteit, ontspanning, regelmaat, matigheid…? Zien we dat industrievoedingsproducten, de mens wel een tijd in leven houden… maar welk leven?

Beweeg minstens een half uurtje per dag. Een stevige wandeling in de natuur doet wonderen, ook bij fris weer. Kleed je volgens de weersomstandigheden. Zoek indien mogelijk de zon op. 15 minuten zonlicht per dag bezorgt de vitamine D die de aanval van virussen en bacteriën aanzienlijk afremt. Stop met roken. Rokers zijn talrijke keren gevoeliger voor verkoudheden. Regelmatige verluchting van leef-,woon- en werkruimte, zorgt voor een betere luchtkwaliteit en vergemakkelijkt het ademen.

Airconditioning is niet de beste manier van luchtverversing. Talrijke voorbeelden illustreren hoe bij een gebrekkig onderhoud en onvoldoende vervanging van de filtereenheden, airconditioning zelf kan zorgen voor  de verspreiding van verkoudheid.

Drink regelmatig kamillethee of rozenbottelthee. Dit zijn twee voorbeelden van wat de kruidenwereld ons kan bieden. Kamille kalmeert en rozenbottels bevatten extra vitamine C. Maar ook lindebloesem, vlierbloesem, tijm, salie, eucalyptus, rode zonnehoed… hebben bij verkoudheid hun waarde bewezen. Ook andere natuurtherapeutische middelen als honing, propolis, water, klei, etherische olie, bieden mogelijkheden ter verzachting van verkoudheidssymptomen als hoesten, heesheid, lopende neus, irritatie en ademproblemen.

Vermijd waar mogelijk stress. Stress vermindert de weerstand en maakt vatbaarder voor elke vorm van ziekte. Het verzwakt het “terrein”, verstoort de stofwisseling en de normale gang van zaken in het lichaam. Rustgevende ontspanningsoefeningen zijn een aanrader. Maar ontspannen kan je niet herleiden tot een trucje of een oefening. Het is een bewustzijnstoestand. Het aanleren van positieve gedachten is de sleutel in de ontspanning.

Het klassieke advies ter voorkoming van verkoudheid is : “Neem extra vitamine C.” Maar is het niet veel verstandiger om ervoor te zorgen dat de voeding zelf een rijke bron van vitamines is? En niet alleen vitamine C. Dagelijks vers geperst sap van sinaasappelen, bv. als ontbijt, en misschien later nog sap van wortels en andere groenten…. En als men echt ziek of verkouden is, waarom niet een echte sapdag, en tussenin enkel lauw water met vers geperst citroensap? Zeker wanneer iemand grieperig of koortsachtig is, is citroensap een geschenk uit de hemel.

Verwen je af en toe eens met een sauna of infrarood sauna. Door het zweten wordt het lichaam gezuiverd van gifstoffen en verhoogt je basisgezondheid. Je ziet, hoe je door het inschakelen van een bijkomend eliminatiekanaal, je andere wegen opent om het lichaam te zuiveren. Denk er altijd aan, dat die slijmen een oorzaak hebben en dat die slijmen eruit moeten. Alleen maar de koorts doen dalen of het hoesten bedaren, is een gemiste kans. Tenslotte wordt daardoor de basis gelegd voor een andere, toekomstige ziekte.

Meer lezen in brochure: “Verkoudheid en Infectieziekten” (ook digitaal bij Natur-El) en het boek MucusVrij. Hierin wordt de kern van het werk van Prof. Ehret behandeld en worden systematisch de verschillende vormen van verkoudheid en een natuurlijk behandelschema besproken.

Het is een verslaving

Vrouwen nemen dubbel zoveel kalmeermiddelen als mannen. Het gebruik ervan stijgt met de jaren en zo krijgt men een beeld van een volwassenengroep tussen vijftig en zestig die er massaal gebruik van maken. In onze jachtige tijd, waar het voor sommigen een gevecht is om met hun verschillende taken rond te komen, hebben veel ouderen het moeilijker met hun beroepsleven. Ze komen onder spanning en verdragen de druk niet. De mensen zijn gehaaster en gaan sneller onder ‘stress’ lijden.  Dit is één van de grootste redenen waardoor het gebruik van slaapmiddelen zo stijgt. 

Kalmeermiddelen werken op een kunstmatige manier, ze werken op het principe van verdoving en worden ingezet tegen pijn en ongemak. Dat maakt dat mensen die om hun pijn of spanning te onderdrukken, gebruik maken van kalmeermiddelen al spoedig de volgende dosis nodig hebben. Met medicamentengebruik weet men niet waaraan men begint. De oorzaak van verslaving vinden we al snel na het gebruik. Na enkele weken geraakt het lichaam aan de vreemde stof gewend. Het effect wordt minder en de gebruikers moeten om een soortgelijke uitwerking te krijgen, er meer van gebruiken. De beoordeling van deze middelen is bijna altijd positief : men neemt een pilletje en meestal vrij direct krijgt men verlichting van de klachten. Maar vergeet men niet dat de nadelige effecten alleen op lange termijn te meten zijn ? Deze bijwerkingen verschillen van persoon tot persoon en deze kunnen ernstige gevolgen hebben. Men wordt na een tijd geestelijk afhankelijk van kalmeermiddelen. Het is zeer moeilijk, om eens verslaafd, ervan af te raken, want dan krijgt men ontwenningsverschijnselen. Afbouwen is een delicate zaak. 

Er zijn ook veel verschillen in kalmerende middelen. Er zijn “zachte” middelen, maar ook de “zwaardere” middelen. Daarnaast zijn er de typische slaapmiddelen. 

Het is een al te gemakkelijke oplossing om naar medicijnen te grijpen. In feite gaat men veel te vlug gebruik maken van slaapmiddelen, tabletten en pillen. 

Men moet in alle gevallen het gebruik ervan vermijden, als de noodzaak daartoe niet bestaat. Als er een probleem is, zoek de oorzaak op en probeer daar iets aan te doen. 

Pijnstillers zijn meestal het rechtstreekse gevolg van een pijn met uitstel en roepen zo hun eigen behoefte op. Kalmeermiddelen werken precies op dezelfde manier. 

Een gevaarlijk gevolg ervan is gewenning : door de ontregeling van de biologische functies raakt de interpretatie van het autonome zenuwstelsel in de war. Men moet rekening houden met nevenwerkingen : geen enkel medicijn werkt op een natuurlijke manier. Deze chemische dwangmiddelen bevorderen nooit een gezonde slaap. 

Zo blijkt dat het gebruik van slaapmiddelen een van de belangrijkste oorzaken van slapeloosheid is. Uit onderzoek is gebleken dat reeds na 3 dagen  gebruik, slaapstoornissen kunnen optreden die erger zijn dan de symptomen die men wil bestrijden. Bij stopzetting na drie à vier dagen ziet men het geleidelijk verdwijnen van de symptomen. Het kan je al snel een week slecht slapen opleveren. 

Volgens het Institute of Medicine in de V.S. vallen mensen die slaapmiddelen nemen slechts 15 minuten sneller in slaap en ze slapen gemiddeld slechts 30 minuten langer. Dit is helemaal niet veel, in vergelijking met de bijwerkingen… Ieder jaar overlijden duizenden mensen t.g.v. het innemen van slaapmiddelen. De gevolgen van het gebruik van kalmeermiddelen en slaapmiddelen is dat mensen zich gaan afzonderen, zich suf voelen, en last krijgen van hun spijsvertering.  Mensen moeten een oplossing zoeken voor hun probleem en niet proberen hun probleemsituatie te verdrukken door het gebruik van medicijnen. Men kan beter leren positief denken, het volgen van een therapie,  het inbouwen van ontspanningsoefeningen of een ontspanningsprogramma, of een andere mogelijkheid zoeken, in plaats van de eeuwige gemakkelijkheidsoplossing die op termijn een duur prijskaartje aanbiedt : in feite hebben medicijnen niets positief gebracht.  Pillen geven snel resultaat, maar hebben nevenwerkingen die de “voordelen” van pillen snel ongedaan maken. 

Kunnen beschikken over een goede gezondheid is een kostbaar geschenk. 

Blijf niet stilstaan bij de symptomen alleen en de bestrijding ervan… Zoek wat erachter ligt, hoe zaken voorkomen kunnen worden en schep een gunstig klimaat voor gezondheid en genezing. 

De Goed nieuws-site, De Levensark en Houvast beschikken over een groot assortiment aan literatuur, wat zij ter beschikking stellen van de geïnteresseerde lezers. Je vindt hier informatie die je altijd had moeten gekend hebben !

“Als je begint te doen, wat je altijd had moeten doen, begin je te worden, hoe je altijd had moeten zijn…”

Waarschuwing : 

Het raadplegen van deze site en het in toepassing brengen van de informatie kan uw gezondheid ernstige verbeteringen toebrengen.

Komt allen die vermoeid en belast zijn…

God kent uw noden, Hij ziet ook uw stem… zing het mee !

Natur-El heeft een boekje met een strategie om verslavingen te overwinnen. Koffie, thee, chocolade, suiker, zuivel (opiaten)… Je kunt de zuigkracht ervan doorbreken… en erop vertrouwen dat God je daarbij zal helpen, is er een onderdeel van. Zie in de Natur-El publicaties voor meer info over dit digitale boekje.

Verslavingen kaft

Zenuw-energie

Zenuwenergie  in een uniek perspectief

Zenuwenergie is een uniek begrip voor gezondheidszoekers en heeft een specifieke definitie. Zenuw-energie heeft niets te maken met het woord “energie” zoals we dat tot dusverre hebben gebruikt.

Je moet inzien dat het op geen enkele wijze te vergelijken is met de verouderde energieopvatting. Zenuwenergie is niet datgene wat je krijgt door het eten van een chocoladereep of na een extravagante rit op de rug van een paard. Om je leven te zien met de ogen van een tevreden gezondheidszoeker, moet je een onderscheid kunnen maken tussen natuurlijke “zenuwenergie” en wat men vroeger als energie beschouwde. Je lichaam door elkaar laten rammelen door een product of door spanning… brengt geen energie voort, maar put uit!

Energie is in de oude visie op “energie” een alledaagse term die refereert aan: Alles wat het lichaam consumeert in de vorm van voedsel en drank, of alles wat het lichaam gebruikt in de vorm van spiervermogen, of alles wat het lichaam opwekt in de vorm van warmte, of alles wat in het lichaam verbrandt in de vorm van calorieën,

  • of alles wat het lichaam gebruikt om vloeistoffen uit te scheiden,
  • of alles wat het lichaam voelt als gevolg van een stimulatie,
  • of alles wat het lichaam gebruikt voor mentale activiteit,
  • of alles wat het lichaam naar boven brengt als men enthousiast is,
  • of alles wat het lichaam opslaat in de vorm van potentiële energie.

Zenuwenergie in zijn nieuwe en unieke betekenis refereert aan: de rustige, ongestoorde en regelmatige “elektriciteit”, zoals deze door de hersenen wordt opgewekt, en die de klieren en de zenuwen op hun juiste werkzaamheid controleert.

Dankzij de normale – permanente en stabiele  energie verlopen alle lichaamsfuncties perfect naar natuurlijke maatstaven.

Wetenschappers meten doorgaans de zenuwenergie op met behulp van speciale meetapparatuur die deze energie in millivolt aangeven, of door de hersenactiviteit te meten met een elektro-encefalograaf.

Zenuwenergie is moeilijk te zien omdat het iets abstract betreft. Zenuwenergie kan niet gezien, gehoord, aangeraakt of geroken worden. De uitputting van zenuwenergie echter is net zo concreet als de ervaring van de steen waaraan we soms ons hoofd stoten — zelfs als we beter zouden moeten weten! Om volledig te begrijpen wat zenuwenergie is, moeten we deze term los zien van de gangbare definitie van “energie” en besluiten: het menselijk lichaam is een wonderbaarlijk elektro-chemisch-krachtsyteem!

Als er genoeg zenuwenergie is en de lichamelijke toxiciteit op acceptabel niveau is, dan kunnen we spreken van gezondheid op zijn hoogste niveau. Maar als de zenuwenergie onvoldoende is, verzwakken de cellulaire functies, hetgeen resulteert in toxische accumulaties, lijden, en ziekte.

De hersenen kunnen vergeleken worden met een sterke accu, die dag en nacht bijgeladen moet worden.

Te lage elektriciteit kan alleen maar bijgeladen worden door: slaap, rust, vasten, stille tijd (ontspanning, gebed, meditatie of andere activiteiten die lichaam en geest een diepe rust geven.

Als onze reserves laag zijn, weten we dat wij aan zenuwuitputting lijden, we “opgebrand” zijn, of lijden aan het “vermoeidheidssyndroom”, een zenuwinzinking hebben, aan het eind van ons Latijn zijn, of de bodem van ons kunnen hebben bereikt… We kunnen er niet meer tegen!

Tegen uitputting van onze zenuwenergie helpt niet de vijfde kop koffie, een middagje winkelen, een nieuwe droom, een winnend lot in de loterij. Niets kan ons terug boven water brengen.

Als onze zenuwenergie dermate uitgeput is en als onze lichamelijke en mentale functies zo verzwakt zijn dat ze niet meer voldoen aan onze behoeften, spreken we van “enervatie“. Het lichaam begint dan meer toxische stoffen te accumuleren dan te elimineren. Dit stadium staat voor auto-intoxicatie: het begin van veel onbegrepen lijden….

Als je meer zenuwenergie wil, hou dan op die te verspillen

Gewoonlijk is energie een kwestie van calorieën naar binnen halen en naar buiten brengen, zoals een benzinetank weer bijvullen als deze bijna leeg is. Gezondheidszoekers accepteren het feit dat het lichaam voedsel nodig heeft om daar energie uit te putten, maar voedsel is maar één van de factoren die het lichaam nodig heeft. Het verhogen van de menselijke energie is helaas minder simpel dan het bijvullen van een benzinetank.

Overvloedige zenuwenergie zien we bij kleine kinderen, die geen zware gewichten kunnen tillen of 40 kilometer kunnen rennen, maar die urenlang stoeien en spelen met plezier en enthousiasme.

Misschien is de beste indicator voor zenuwenergie de manier waarop iemand zich ’s morgens vroeg voelt. Ontwaak je spontaan en ben je meteen alert en in staat om je lichaam in beweging te zetten? Of blijf je wazig en lusteloos, jezelf uit bed tillend op zoek naar je favoriete stimulant? De meeste mensen zijn al lang vergeten wat het is om ’s morgens wakker te worden met een gevoel van blijde verwachting.

Een correct voedingsschema en voldoende lichaamsbeweging kunnen wel indirect de zenuwenergie vermeerderen, maar alleen rust en slaap kunnen het zenuwsysteem heropladen.

Energiebehoud is de belangrijkste factor in het accumuleren van energie. Het vermijden van niet gecompenseerd energieverlies zou de eerste prioriteit moeten zijn voor iedere gezondheidszoeker.

Net zoals er “energievergroters” zijn die we moeten opzoeken, zijn er ook “energierovers” die we moeten mijden. Deze twee groepen vertegenwoordigen twee tegenovergestelde levensstijlen, en resulteren in een tegengesteld gezondheidsniveau. Aan jou de keuze!

Zie het grote belang van veel zenuwenergie in je leven. Onderzoek wat er gebeurt als we meer zenuwenergie verliezen dan aanvullen.

Dr. J. H. Tildens’ revolutionaire boek uit 1930 verklaart duidelijk wat er gebeurt als een “energielek” ons geënerveerd achterlaat. Het geeft ons een precies idee van de ziektestadia.

Energievergroter: rust, ontspanning en slaap

Een goede gezondheid is mogelijk als we enervatie vermijden, de energierovers een halt toeroepen, en de energievergroters een plaats in ons leven geven. Als vervolgens een hoop zenuwenergie tot de hoogste capaciteit is opgeslagen, moet de gezondheidszoeker deze energie op dat peil zien te houden.

Onthoud dat wij zenuwenergie door verschillende vormen van “inactiviteit” kunnen verkrijgen. Maar voldoende nachtrust primeert! Verder moeten we ons lichaam kalmeren door te rusten, te vasten en door voldoende tijd door te brengen in ontspanning of gebed. Als vaste regel kunnen we stellen: hoe toxischer het lichaam is, hoe meer slaap er nodig is; hoe zuiverder het lichaam is, hoe minder slaap er nodig is. Het belang van een goede nachtrust kan niet genoeg benadrukt worden!!

Het nut van een hazeslaapje

Het is vaak moeilijk om tijd te vinden om een dutje te nemen. Toch kan een kort slaapje van maar vijf tot twintig minuten wonderen doen voor je zenuwenergie en ervoor zorgen dat je voor de rest van de dag veel efficiënter te werk gaat. Tijd vrij maken voor een middagslaapje lijkt ouderwets, maar is beslist geen verspilde tijd. Als we rusten en ontspannen, wordt er weer zenuwenergie opgeslagen. Maar dit natuurlijke rusten en ontspannen is van een speciale soort. Het kan niet vergeleken worden met gewone R & R (Rust en Relax) waarbij iemand van een glas sterke drank zit te nippen, terwijl uren “gedachteloos” voor de televisie worden doorgebracht. “Natuurlijke R & R” betekent: een rustig plekje vinden, er rustig gaan bij zitten, de spieren ontspannen en de geest vrijmaken van bedrukkende gedachten, om zodoende het lichaam optimaal tot rust te brengen. Dit zou minstens eenmaal per dag een paar minuten moeten gebeuren, zo vaak als nodig is.

Voldoende rust, ontspanning en slaap ondersteunen de ideale condities om de lichaamsontgiftende processen te bespoedigen. Maar deze “Natuurlijke R & R” bevordert ook de mentale helderheid en alertheid. Behalve een vergiftigd lichaam is een vermoeide en afgematte geest een van de grootste vijanden van de gezondheidszoeker, omdat deze alles vergeet! Wie moe is kan niet alert en bewust blijven, of ergens fatsoenlijk mee bezig zijn. De enige weg die iemand in dergelijke gesteldheid zal volgen is terugvallen in de oude gewoonten van zijn ongeneeslijk verleden.

“In de slaap worden de vitale activiteiten proportioneel sterker en accumuleren we zenuwenergie. Wij bemerken dit in de laatste momenten! Wij zijn dan ogenschijnlijk het zwakst. En in periodes van grotere inspanning of oefening, als de zenuwenergie vlug en krachtig besteed wordt in zenuw- en spierkracht, zijn wij ogenschijnlijk op zijn sterkst. Maar in feite zijn wij op dat moment zwakker dan ooit. Dit komt doordat we met de besteding ervan bezig zijn, dat we het altijd pas in de bestedingsfase bemerken; en niet in de accumulatiefase. Onthoud: hoe groter de omvang van de besteding, hoe minder potentiële energie er overblijft – hoe groter de besteding, des te minder kapitaal er overblijft.” H. Carrington.

“Ga naar bed, ontspan je, laat alles los, draai en woel niet rond, maak geen zorgen, erger je niet, sluit je ogen, laat je lichaam en geest rusten, laat rustig de slaap over je heen komen…”

Dr. H.M. Shelton

Ben je op zoek naar gezondheid? Doe er dan zelf wat aan! Niemand kan slapen in jouw plaats. Het is jouw beslissing. Het zijn jouw gedachten, het is het resultaat van je vertrouwen en het gevoel voor evenwicht.

Ga in op het aanbod dat Jezus je biedt : Hij geeft je rust en vrede. Hij wenkt de vermoeiden en belasten… Er staat Iemand aan de deur, en Hij klopt. Het geloof is als een deur die je alleen zelf  kunt open doen. Jezus klopt wel,  maar geef je gehoor ? God spreekt ook vandaag, door ieder woord dat Hij in zijn woord liet optekenen, tot steun, tot troost of als vermaning.

Ik verwarm me aan de woorden van Blaise Pascal: ‘Het geluk is niet in ons, en het geluk ligt ook niet buiten ons. Het geluk is alleen in God. Als wij Hem gevonden hebben, dan is het overal.“ Neem voldoende rust. Bedenk de vele zegeningen die je te beurt vallen. Zoek die dingen op die je dankbaar maken – zelfs al zijn er bittere kantjes en strijd in het leven. Heb je rust nodig, vraag erom. Leg dat pak neer en heb vertrouwen in Hem die weet wat het is om mens te zijn.

Opgepast met stimulatie !

Over dit onderwerp schreef één van de meest geniale Amerikaanse pioniers, Dr. Russel Thacker Trall in 1871 : “Een zuivere en perfecte voeding mondt uit in de opname van voedingsstoffen in de lichaamsstructuren, zonder de minste irritatie, ontregeling, of onderdrukking of een ander effect dat we zouden kunnen verwarren met stimulatie.” Daar zien we een fysiologisch feit van kapitaal belang op het domein van de voeding.

In feite realiseren zich slechts weinig mensen dat de specifieke effecten van de inname van voedingsmiddelen, in werkelijkheid het resultaat zijn van de irritatie en de stress, en een obstakel zijn voor een goede voeding. In feite is ieder voedingsmiddel dat “versterkt, of kracht geeft”, dat “je opwarmt” of dat je “stimuleert”, dezelfde als deze die “zorgt voor het prettige gevoel van hoofdpijn”, of die je het voordeel geeft van “een slapeloze nacht”…

Let daarom op met dergelijke wonderdrugs, hoe onschuldig ze er ook mogen uitzien of hoe vriendelijk ze ook gepresenteerd worden… de rekening komt. Elke slapeloze nacht zal je herinneren aan een rekening die nog vereffend moest worden… en ook dat kan je dan weer de kop indrukken, maar je lichaam houdt het tegoed.

Gezondheidszoekers weten dat men iedere stof of voedingsmiddel met een specifiek effect moet mijden als vergif. Het effect dat het veroorzaakt bewijst uit zichzelf zijn prikkelend, irritant karakter.

Bevreesd

Pro Vaccinatie

Pro “Vaccinatie” 

Je zal het van ons niet verwachten dat we ook maar iets positiefs kunnen zeggen over een vaccinatiecampagne. Maar de uitzonderingen bevestigen de regel. Dus, nu even verder lezen. Dan kan je begrijpen waarom. Maar vooral hoop ik dat heel veel mensen meedoen met deze unieke natuurlijke vaccinatie ! 

Eerst iets over ‘bessen” 

Voor mensen die hun gezondheid erg genegen zijn, moet het woord ‘bessen” uitermate positief in de oren klinken. Daarom houd ik eraan om lang voor de bessen zich aandienen, dit artikel te schrijven, zodat je er alles voor doet om ze te gebruiken.

De sleutelwoorden bij bessen zijn : bloed, neuro-immuniteit, borsten, kankerpreventie.

Bessen bevatten een synergie van meervoudige voedingsstoffen en phytochemicaliën, waaronder carotenoïden, vezels, foliumzuur, ijzer, magnesium, mangaan, niacine, phyto-oestrogenen polyfenolen (anthocyanan, ellagic zuur, quercetine, catechine…), kalium, riboflavine, salicylzuur, vitamine C en vitamine E.

Je kunt bessen zien als je “betere Vaccin” :  

  • Vaccinium vitis-idaea. Rode bosbes, vossenbes 
  • Vaccinium macrocarpon. Cranberry, veenbes 
  • Vaccinium oxycoccos. Kleine veenbes 
  • Vaccinium corymbosum. blauwbes, Amerikaanse trosveenbes 
  • Vaccinium myrtillus, blauwe bosbes 

Het woord “vaccin” betekent eigenlijk “bes”. Vaccin, vaccineren, vaccinatie… komen van het Latijnse woord vaccinium, wat betekent : “stappen zetten/actie voeren voor de preventie van ziekte door het gebruik van bosbessen, zwarte bessen, braambessen, vossebessen en andere bessensoorten”. 

Het lijkt te mooi om waar te zijn. Maar een dergelijke “vaccinatiecampagne” wil ik graag promoten. Een campagne voor het gebruik van bessen op grote schaal.

Vaccins werden oorspronkelijk gehaald uit de Cornicopiate Farmacy, letterlijk de Artsenijmiddelen van de Tuin, met bestudeerde voedingsmiddelen voor gebruik als medicinaal instrument. De 76 adviezen die we vinden in het corpus Hippocraticum, zijn briljante observaties van de natuur, doorheen vele eeuwen. Lang voor het medisch handelen besmet werd door het dodelijke virus van de farmaceutische industrie en het imperium dat gebouwd werd op zieken, lag de weg naar de natuur open. En nu ?

Blauwbessen of Bosbessen 

(Vaccinium) zijn de vruchten van planten die behoren tot de heidefamilie. 

Er zijn maar weinig voedingsmiddelen die meer anti-oxidanten bevatten dan bosbessen. Het verhaal van de goji-bes ken je ondertussen al. Dat is werkelijk de topper. Na blauwe bessen bevatten respectievelijk, aardbeien, sinaasappelen, blauwe druiven en grapefruits veel anti-oxidanten. Daarnaast bevorderen blauwe bessen ook nog de collageenproductie. Collageen is de natuurlijke stof die de huid elastisch en jong houdt. Wat minder geweten is, is dat het eten van bosbessen gunstig is voor diabetici en dat beginnende diabetici door het dagelijks eten van bosbessen (en het respecteren van enkele basisregels voor gezondheid) medicijnvrij kunnen leven. 

Bosbessen kan je vers – gedroogd of bevroren gebruiken. 

Eet ze uit de hand, verwerk ze in een fruitmaaltijd, bv. als ontbijt of middagmaal. 

Enkele pluspunten van bosbessen in vogelvlucht :

  • stabiliseren het suikergehalte in het bloed 
  • wapenen tegen hartziekte en de vorming van kankers 
  • vertragen het verouderingsproces. 
  • houden het korte termijn geheugen op peil. 
  • verminderen de kans op infecties van de urinewegen. 
  • verbeteren de spijsvertering 
  • verbeteren de gezichtswaarneming en helpen bij vermoeide ogen 
  • zijn een van de beste bronnen van anti-oxidanten en helpen daarom in de strijd tegen vrije radikalen 
  • De stoffen die zorgen voor de blauwe kleur van de bessen, hebben een antioxiderende werking. Vergeleken met 40 andere soorten fruit en groenten zou een portie blauwbessen volgens een Amerikaans onderzoek de grootste ‘antioxidant power’ hebben. 
  • Deze ‘kracht’ heeft ons lichaam nodig in onze strijd tegen veroudering, kanker en hartziekte. 
  • bevatten veel vitamine C, vitamine A,B, mineralen en spoorelementen 
  • Volgens Ronald L. Prior, de directeur van ” USDA Human Nutrician Center on Aging ” aan de Tufts University of Boston zou een halve tas bosbessen zoveel antioxidant kracht bevatten als vijf porties van andere soorten groenten en fruit. 
  • beschermen tegen ouderdomsgebonden afbraak van de hersencellen zoals bijvoorbeeld een vermindering van het korte – termijn geheugen. 
  • blauwbessen en veenbessen zijn erg met elkaar verbonden. De smaak van bosbessen is echter veel aangenamer, waardoor het mogelijk is om bosbessen uit de hand te eten of het te integreren in smakelijke gerechten. Beide bessensoorten (beide vacciniums) bevorderen het goed functioneren van de urinewegen. In geval van ontsteking of irritatie van blaas of urinewegen, mogen ze niet ontbreken 
  • onderzoek heeft aangetoond dat blauwbessen nachtzicht kunnen verbeteren en dat zij de ogen helpen om zich aan te passen aan hevig licht (fotofobie). 
  • eet de bessen vers of gedroogd. Gedroogde bessen kunnen op voorhand geweekt worden. Eet ze in ieder geval zonder te koken. B Niet bezorgd